Eigenbelang

Het zuiden van de eurozone is de kip met de gouden eieren van de Nederlandse economie. Voor de prijs van vier kopjes koffie per jaar per Nederlander willen Rutte en Hoekstra die kip nu slachten. Dat zijn de kosten voor Nederland van het coronaherstelplan van de Europese Commissie ter waarde van 750 miljard euro, volgens een brief van Herman van Rompuy en anderen vorige week in de Belgische krant De Standaard. Rutte en Hoekstra zijn tegen het plan. Voordat de heren wellicht naar het zuiden afreizen voor een welverdiende vakantie, is het goed de feiten nog eens op een rij te zetten.

Tegenover die minuscule kosten staan reusachtige baten. Toen de euro twintig jaar geleden geïntroduceerd werd, was de waarde van de gulden hoger dan je in de wisselkoers van de euro terugziet. Daardoor zijn onze producten in het buitenland goedkoper geworden en nam onze export toe. Het Nederlandse handelsoverschot is sindsdien gestegen van 6,6 procent van het bbp tot 10,7 procent – dat is tientallen miljarden euro’s, ieder jaar weer. Alleen al aan de export naar Italië verdienen we 13,3 miljard euro per jaar, berekende het CBS – meer dan bijvoorbeeld ons hele defensiebudget van elf miljard in 2019.

Nederland en Duitsland hebben groot handelsvoordeel bij de euro gehad. Door de (voor hen) overgewaardeerde euro daalde de Italiaanse netto-export juist ieder jaar sinds de introductie van de euro in 1999 tot aan de eurocrisis in 2010. Hetzelfde geldt voor Spanje, Frankrijk en Griekenland. Vóór de euro konden ze op zo’n moment devalueren. De gezamenlijke munt maakte hier een eind aan. Wie meer blijft importeren dan exporteren, moet het verschil lenen. Dat geld verschaften onze banken en pensioenfondsen graag, zodat ‘we’ (dat wil zeggen, onze financiële sector) nóg een keer verdienden aan de euro.

De euro was en is een gouden deal voor Nederland. Natuurlijk willen we kosten maken om de euro-economie in stand houden – uit welbegrepen eigenbelang, want wie gaat ons leger betalen als de Italianen het niet meer doen? Dit gaat niet om Italië ‘helpen’. We helpen onszelf, als handelsoverschotland, door de tekortlanden bij te staan in de coronaramp.

Ook in Nederland zijn er ’tekort’-regio’s. Via de overheid verdwijnt er een gestage stroom euro’s uit de Randstad naar de rest van het land, in de vorm van investeringen en overdrachten. Dat geld zien ze in Rotterdam en Utrecht nooit meer terug. Het zijn geen leningen. Die zouden immers toch nooit terugbetaald kunnen worden. Het zijn overdrachten (‘giften’) en investeringen, en ze leveren ons iets op. Het is in ons eigenbelang dat Zeeland en Friesland welvarend zijn, of we daar nu wonen of niet. Dat eigenbelang geldt in Europa ook – economisch zelfs sterker. De export vanuit de Randstad naar Zeeland kunnen we best missen, maar als de Europese markt wegvalt of krimpt hebben we echt een groot probleem.

Het is daarom van de gekke dat Nederland zich zelfs maar afvraagt of we Italië, Spanje en andere getroffen landen financieel moeten bijstaan met overdrachten. Die vraag stellen we niet voor Noord-Brabant, ook een zwaar getroffen regio. We noemen het geld dat daarheen gaat geen gift. We willen ook de bijstand niet beperken tot de gezondheidszorg. Het gaat om de hele economie van Noord-Brabant. Die heeft het land veel opgeleverd, bijvoorbeeld door het Nederlandse ‘Silicon Valley’ rond Eindhoven (en vergeet Guus Meeuwis niet). Nu de Brabantse economie getroffen is, draagt de rest van het land bij aan herstel. Voor de korte termijn met overdrachten (giften), voor de lange termijn met investeringen – zoals dat altijd gaat.

Er zijn twee mogelijkheden: ofwel Rutte en Hoekstra snappen dit allemaal en verzetten zich tegen het plan van de Commissie om binnenslands de rechtse, onwetende kiezer aan te spreken. Ze moeten zich dan diep gaan schamen. Ofwel ze snappen het niet. Ze moeten zich dan opnieuw diep gaan schamen. Oké, er is eigenlijk maar één mogelijkheid. Ik hoop dus dat de premier en zijn minister gelouterd van hun zuidelijke vakantie terugkeren en de Italianen een nederige dankbrief sturen voor twee decennia stimulans van de Nederlandse economie. En die paar euro per persoon betalen we natuurlijk graag. We zullen er geen kopje koffie minder om drinken.

Dirk Bezemer

Overgenomen uit De Groene Amsterdammer van 8 juli 2020

Share

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Wilt u mij een persoonlijk bericht sturen? Mail naar s.debeter@gmail.com

Wilt u zich op mijn blog abonneren (wat ik zeer waardeer), dan hoeft u alleen uw emailadres in te vullen en daaronder op 'Abonneren' te klikken.

Laatste berichten